Mobiliteit verduurzamen

Qua energieverbruik in huis valt er in mijn huishouden niet meer veel te verduurzamen. Mijn zonnepanelen wekken genoeg energie op voor mijn verbruik, en mijn gasverbruik is ook al minimaal. Maar de grootste post op mijn CO2 footprint is mobiliteit. Dus daar is dan ook nog het nodige aan te verduurzamen. Als richtlijn gebruik ik de trias energetica voor mobiliteit: verminderen, verduurzamen, efficienter maken.

Verminderen is de eerste stap. We zijn met zijn allen de afgelopen decennia ongelofelijk veel mobieler geworden. Bijna iedereen heeft een auto die ons overal brengt waar we willen. Daarmee leggen we gemiddeld zo´n 20.000 km per jaar af. En voor de grotere afstand nemen we het vliegtuig. Even de oceaan over is ook goed voor 20.000 km en wat stedentripjes of een weekje zon tellen we ook lekker aan. Ik geloof er vast in dat we terug moeten in mobiliteit.

Daar heb ik dus aardig in gesnoeid. Bijna geen korte vakanties met het vliegtuig meer en verre reizen maak ik ook minder vaak. En mijn autoverbruik heb ik teruggebracht naar zo´n 1.000 km per jaar. Ik overweeg om mijn auto maar te verkopen.

Verduurzamen doe ik door zo veel mogelijk te fietsen. Binnen de stad is alles te fietsen. En langzaam aan ben ik mijn bereik aan het vergroten. Omliggende plaatsen als Amstelveen of Waterland blijken ook uitstekend te fietsen. Voor de verre afstand maak ik waar mogelijk gebruik van de trein. Met aanvullende bus of OV fiets blijkt ook dan nagenoeg elke plaats in Nederland goed te bereiken. En ik gebruik tegenwoordig regelmatig car2go, de elektrische deel auto´s in Amsterdam. Werkt erg goed. Ik rijd op het ogenblik meer elektrisch dan fossiel.

En dan blijven de vakanties over. Om deze te verduurzamen ben ik begonnen met fietskamperen. Kampeerspullen in fietstassen aan de fiets en rijden maar. En het bevalt erg goed. Het is heerlijk om van camping naar camping te fietsen over mooie polderwegen en te stoppen in mooie dorpjes of uitzichtplekjes. De infrastructuur is er in ieder geval in Nederland erg goed voor, maar het buitenland lonkt. Wat is er mooier dan op eigen kracht de wereld te ontdekken?

Verslaafd aan groei

Vorige week was ik in de balie bij een debat over duurzaamheid. Het was georganiseerd ter gelegenheid van de presentatie van de vertaling van het boek ‘the great disruption’ van Paul Gilding, met als Nederlandse titel ‘helden uit noodzaak’. Paul Gilding is ex directeur van Greenpeace en nu adviseur van bedrijven. Ik had zijn TED lezing al gezien, en vond zijn introductie opnieuw erg boeiend. Dus ook maar het boek gekocht. En zijn uiteenzetting weet me opnieuw te raken.

Dat ons hele economisch bestel is gericht op groei. Dat ieder individu streeft naar een jaarlijkse groei in koopkracht. Dat we ook de armen in de wereld gunnen dat zij zich aan de armoede onttrekken. En dat er gelijkertijd ook steeds meer mensen op de aarde komen. Dit heeft een enorme groei van de wereldwijde productie tot gevolg. En onze voetafdruk is nu al groter dan de aarde aan kan. Nog meer olie, voedsel en grondstoffen zijn nodig. En dat daarmee de problemen alleen maar groter worden. Dat het economisch systeem er aan ten onder gaat.

En dat het vooral komt door ons blijvend verlangen naar groei. We zijn er aan verslaafd. En net als bij andere verslavingen ontkennen we het, of bagatelliseren het. Maar het is wellicht ons grootste probleem. Kijk maar eens hoe krampachtig het kabinet probeert de economie weer aan het groeien te krijgen. Alsof ons voortbestaan er van afhangt.

Zelflevering

Het opwekken van eigen elektriciteit met zonnepanelen is rendabel. Dit weet ondertussen iedereen wel. Dat komt vooral omdat de energie achter de meter wordt geleverd, en verrekend kan worden met het eigen verbruik (salderen).

Nu heeft niet iedereen een eigen dak waarop zonnepanelen geplaatst kunnen worden. Maar daarentegen zijn er wel weer vaak gebouwen in de buurt die wel een geschikt dak hebben, of verenigingen van eigenaren met een gezamenlijk dak. Daar kan een club buren dan gezamenlijk panelen op leggen, en de stroom afnemen. Maar dan stuiten we op een probleem: de energiebelasting.

Naar mijn weten is de energiebelasting ingesteld om mensen bewuster met energie om te laten gaan, en het verbruik te verminderen. Voor zelf opgewekte duurzame energie geldt dit natuurlijk niet.

Er ligt een wet ter consultatie om te regelen dat de gezamenlijk opgewekte energie verrekend kan worden met het eigen verbruik. Dit wordt zelflevering genoemd. Nu is de regering, en dan vooral het ministerie van Financien een tegenstander van zelflevering. Het scheelt de staat inkomsten, en slaat een gaatje in de begroting.

Maar het kan toch niet zo zijn dat de staat de inkomsten van een belasting die is ingesteld om een slechte gewoonte te ontmoedigen (roken, alcohol, gokken) belangrijker vindt dan het verdwijnen van het verfoeide gedrag? Dat de rookaccijnzen belangrijker zijn dan het stoppen met roken? Dan zijn we echt heel raar bezig. En begin ik beter te begrijpen waarom zoveel mensen de staat vooral als geldwolf ziet, als ik de reacties op nu.nl lees. Belasting was toch het middel, niet het doel? Of zeg ik nu iets heel raars?

Keuzes

Eigenlijk is het heel simpel, en moet je jezelf de volgende vraag stellen: Wil ik de wereld gelijk of beter achter laten, of kan het me niet schelen hoe ik haar achter laat?

Een valkuil is dat we het idee hebben dat we daar niets aan kunnen doen. We kunnen individueel geen einde aan oorlog maken, honger of discriminatie de wereld uit helpen.

Of we hebben het idee dat onze eigen bijdrage zo klein is dat het helemaal geen invloed heeft. Dat een kleine bijdrage niet uitmaakt, ten goede of ten kwade. Maar het is natuurlijk een grote optelsom. Of we dragen bij aan de oplossing, of aan het probleem. Een neutrale houding is nauwelijks mogelijk. Bij al onze dagelijkse beslissingen en gedrag bepalen we of we bijdragen aan de oplossing, of het probleem juist in stand houden of vergroten.

Dat doen we door ons gedrag op straat en in huis. En het meest nog door onze uitgaven. Daar kunnen we kiezen. Waar we ons geld aan uitgeven. Welke bedrijven we waarderen en welke we minder zien zitten, Iedere dag maken we keuzes die de wereld beter of juist slechter maken. Wees je bewust van die keuze.

Duurzaamheid in de praktijk

Het jaar zit er weer bijna op. Tijd voor jaar overzichten en bespiegelingen. En voornemens voor het komende jaar. Voor mij tijd om mijn ecologische voetafdruk over het afgelopen jaar te bepalen.

Het overzicht ziet er als volgt uit:
   jaarverbruik    CO2 per eenheid    CO2 uitstoot
elektra                     290 Kwh        0 (natuurstroom)        0
gas                             35 kuub         1,77                               61
Auto                       2.180 km         0,25                             545
Meerijden auto    1.435 km         0,15                               215
Trein                     1.811 km           0,041                              74
vliegen                        0                  0,36                                 0
varen                       18,5 liter         2,22                               41
Totaal                                                                              959 kilo

Ik ben er aardig tevreden mee. Vooral niet vliegen maakt een groot verschil. De eigen auto is nu de grootste post, hoewel ik weinig rijd. 2 wintersportvakanties met de auto verklaren de meerijd kilometers. Wellicht toch maar weer met de bus.
En dan de verwachtingen voor het komend jaar. Verdere vermindering ligt in de verwachting. Elektra verbruik gaat naar 0 dankzij de zonnepanelen. Ook het gasverbruik zal fors afnemen dankzij de zonnepanelen. Nog minder auto rijden door vaker met de trein naar mijn familie te gaan. Nog steeds niet vliegen maar op fietsvakantie. Eens kijken of ik het gebruik van fossiele brandstoffen opnieuw kan halveren.
Ik wens jullie alle dan ook een duurzaam 2012. En ben benieuwd naar je voetafdruk en voornemens

De wal keert het schip?

Ik geloof niet dat er veel mensen zijn die denken dat onze hedendaagse leefwijze erg duurzaam is. Zo ja, dan hoor ik het graag. Want ik weet graag als ik het helemaal mis heb. Maar de meeste mensen die de consequenties van een meer duurzame levenswijze onder ogen zien, deinzen er voor terug. Minder auto rijden, minder vliegen, minder shoppen? We willen alleen maar meer. Minder past niet in een moderne levensstijl of samenleving.

Dus spreken we in Durban af dat we er nu nog niets aan hoeven te doen, maar over 8 jaar gaan we er met zijn allen aan beginnen. Tegen die tijd zien we wel weer hoe de wereld er voor staat. Onze regering denkt er grosso modo hetzelfde over. Economie en groei zijn zo veel belangrijker dan duurzaamheid. We hebben tenslotte een economische crises. )Die overigens ook al door een tekort aan duurzaam denken is ontstaan.) En de anderen zijn altijd de schuldigen. Nederlanders hebben per persoon de hoogste schulden, maar de Grieken hebben het gedaan met hun potverteren. Het is altijd lastig een deel van de schuld bij jezelf te leggen.

Een bekende zei onlangs dat waarschijnlijk alleen de wal het schip kan keren. Maar hoe ziet die wal er dan uit? We nemen even het klimaat als uitgangspunt, maar hetzelfde geldt waarschijnlijk voor energie, grondstoffen en biodiversiteit, en wellicht economie.

Dat er nu al kleine eilandstaatjes het water aan de lippen staat, en bij een geringe zeewater stijging onderlopen zal ons niet erg deren. Pech voor hun. Ook jammer voor de sahel landen, waar droogte tot sterfte en migratie leidt. Honger in Afrika is te ver van ons bed, en zolang ze maar niet hierheen komen. Net als overstromingen in Bangladesh. Of Thailand en Pakistan. Wanneer gaat het ons dan wel raken? En is de rest van de wereld dan wel geïnteresseerd? Het klimaat is een sluipmoordenaar, en zolang alleen anderen er last van hebben, zal het onze tijd wel duren.

Er is dus geen algemeen geldende wal die het klimaatschip keert. De wal komt voor ieder op een ander moment, en dan zijn anderen al verdronken of verhongerd. Wat keert het schip dan?

Klinkt dit erg negatief en pessimistisch? Ook hier stel ik andere visies op prijs.

zonnepanelen 2

Mijn zonnepanelen liggen nu een week op het dak. Het plaatsen kostte wel wat tijd, maar is niet ingewikkeld.

De panelen zijn gemonteerd op een bijgeleverd aluminium frame waarmee ze onder de juiste hoek op het platte dak komen te staan. In het frame is ook ruimte voor de ballast. De frames zijn niet vastgemaakt aan het dak, dus verzwaring moet voorkomen dat ze wegwaaien. Ruim 100 kg per paneel moet er voor zorgen dat ze goed verankerd zijn. Het 4 verdiepingen omhoog dragen van meer dan 40 trottoirtegels was nog het meeste werk.

Ieder paneel is voorzien van 2 aansluitkabels met speciale connectoren. Naast liggende panelen worden direct aan elkaar gekoppeld. De panelen worden op het lichtnet aangesloten via een spanningsregelaar, een kastje ten grootte van een ADSL modem. De spanningsregelaar staat binnen, en wordt via een normale stekker op een stopcontact aangesloten.

Ondertussen hebben de panelen hun eerste stroom opgewekt. De winter is met zijn korte dagen en laagstaande, minder krachtige zon natuurlijk niet de beste tijd voor stroomopwekking. Op een zonnige dag is de opbrengste nu bijna 1 kilowattuur, op een bewolkte dag 1/3. Op tijden dat ik meer opwek dan verbruik loopt de elektriciteitsmeter achteruit.

Ik vindt het enorm kicken om mijn eigen energie op te wekken via de zon.